Schoonmaakazijn: 21 toepassingen + 7 don’ts!

Last updated on May 23rd, 2026 at 10:53 am

Schoonmaakazijn

Het is een goedkoop en multifunctioneel schoonmaakmiddel, net als groene zeep. Maar waar groene zeep ontvet, is schoonmaakazijn goed tegen kalk en roest. Het is namelijk een zuur.

Ik leerde het gebruiken dankzij mijn tante Marietje. Mijn tante Marietje leerde huishoudelijk werk van haar moeder, en komt uit een gezin met elf kinderen. Als ze uit school kwam zei haar moeder:

‘Goed dat je er bent, ga meteen maar even de ramen lappen, dan ga ik even de tuin in!’

Ook moest ze dagelijks 20 pannenkoeken bakken voor haar broers. Tante Marietje heeft mij veel geleerd over huishoudelijk werk, en hoe je schoonmaakt. En één van haar belangrijkste lessen is dus de kracht van schoonmaakazijn.

Wat is schoonmaakazijn?

Schoonmaakazijn is een schoonmaakmiddel dat bekend is uit Oma’s tijd. Zoals je op de foto hierboven ziet, lijkt het net water.

Schoonmaakazijn bestaat uit 8 tot 15% synthetisch geproduceerd azijnzuur.

Dat is 2 tot 3 keer zoveel als er in gewone azijn zit.

Dat is ook meteen het verschil tussen schoonmaakazijn en gewone azijn die je bijvoorbeeld gebruikt voor een sladressing: schoonmaakazijn is veel geconcentreerder. Je gebruikt het om kalkaanslag te verwijderen.

Wat doet schoonmaakazijn?

Schoonmaakazijn is een zuur. Met een zuur verwijder je kalk, schimmel en roest. De drie belangrijkste toepassingen zijn ontkalken, licht ontvetten en onkruid doden.

Het wordt ook vaak als ontvetter genoemd, maar een echte ontvetter is beter. Gebruik voor ontvetten liever een oplossing met soda.

Verschil schoonmaakazijn en gewone azijn

Er zijn zoveel soorten azijn dat het verwarrend wordt, zeker omdat voor dezelfde azijn meerdere namen zijn. Hieronder een  samenvatting:

Azijn die je kunt gebruiken bij het koken: huishoudazijn, natuurazijn en tafelazijn. Binnen de soort huishoudazijn heb je dan nog varianten zoals appelazijn, balsamico azijn en rijstazijn.

Azijn voor schoonmaken: schoonmaakazijn en natuurazijn. Natuurazijn is dus geschikt voor consumptie én schoonmaken.

Het belangrijkste om te onthouden:

Schoonmaakazijn ≠ natuurazijn oftewel ‘gewone’ azijn. Schoonmaakazijn is veel zuurder en niet geschikt voor consumptie.

Aan de andere kant kun je gewone azijn wel gebruiken voor schoonmaakklussen — het zal alleen minder effectief zijn omdat het minder geconcentreerd is. Natuurazijn vind je bij de voedingsmiddelen, schoonmaakazijn op de schoonmaakafdeling in de supermarkt.

Lees hier alles over azijn en schoonmaakazijn voor de wasmachine!

Schoonmaakazijn of gewone azijn in de wasmachine?

Voor de wasmachine gebruik je gewone azijn, niet schoonmaakazijn. Schoonmaakazijn is te geconcentreerd en kan op den duur het rubber van je machine aantasten. Gewone azijn ontkalkt prima en werkt ook als wasverzachter.

Lees hier alles over in het uitgebreide artikel: Schoonmaakazijn of gewone azijn voor de wasmachine?

21 tips met schoonmaakazijn

In de badkamer en op het toilet

1. Sanitair laten glimmen

Eén van de tips die mijn tante Marietje me gaf, was het gebruik voor alle sanitair: het kost bijna niks, en de kranen en wasbakken gaan er prachtig van glimmen.

2. Wc-pot ontkalken

Door schoonmaakazijn in je wc-pot te doen en dat een nachtje te laten inwerken, kun je de wc de dag erna veel makkelijker en sneller schoonmaken. Zo wordt wc schoonmaken een stuk lichter werk.

3. Vieze voegen — let op

Voor voegen in de badkamer is schoonmaakazijn minder geschikt dan je denkt. De viezigheid in voegen is een combinatie van huidvet, zeep en shampoo. Schoonmaakazijn ontkalkt, maar tegen vet helpt het niet goed. Je hebt je voegen sneller schoon met een echte ontvetter.

In de keuken

4. Oven of magnetron ontvetten

Heb je een vette en vieze oven of magnetron? Zet er dan een schaaltje met schoonmaakazijn in en zet de oven of magnetron aan op de hoogste stand. De combinatie van stoom en azijn lost de vettige aanslag op. Azijn is een zuur en in die zin weinig effectief tegen vet, maar in deze stoomvorm vind ik het het proberen waard.

5. Afzuigkap schoonmaken

Doe wat op een doekje en maak zo de buitenkant van je vette afzuigkap schoon.

6. Aangekoekte pannen

Schoonmaakazijn helpt bij vieze, vette aangekoekte pannen — maar ook hier geldt dat een officiële ontvetter effectiever is dan schoonmaakazijn.

7. Waterkoker ontkalken

Je kunt met azijn je waterkoker ontkalken. Een van de klassieke toepassingen.

8. Gootsteen ontstoppen

Heb je een verstopte gootsteen? Combineer schoonmaakazijn met baking soda en zorg dat de boel weer kan doorstromen. Doe eerst een flinke scheut baking soda in de afvoer, gevolgd door een gelijke hoeveelheid schoonmaakazijn. Het mengsel gaat bruisen — dat is normaal. Laat het 15 minuten inwerken en spoel daarna door met heet water. Zie ook gootsteen ontstoppen.

9. Theekopjes schoonmaken

Heb je theekopjes waarvan de theeaanslag er in de vaatwasser niet meer uitgaat? Ook hiervoor kun je azijn gebruiken.

10. Vieze geurtjes in huis

Heb je patat gebakken en stinkt je hele huis er nog naar? Pak dan een pan met water, doe er schoonmaakazijn in en breng dat aan de kook. De azijndamp neutraliseert de lucht.

11. Vaatwasser reinigen

In plaats van een duur middel speciaal voor vaatwassers kun je ook azijn gebruiken. Sprenkels wat onderin je vaatwasser en laat de machine daarna leeg draaien. Zie ook vaatwasser reinigen. Let op: er wordt ook gewaarschuwd voor mogelijke schade aan de rubbers van je vaatwasser. Check altijd even de gebruiksaanwijzing van je apparaat.

Ramen, spiegels en schermen

12. Ramen en spiegels

Ramen en spiegels worden er prachtig schoon van. Zie ook ramen lappen.

13. Tv-scherm schoonmaken

Zitten er vieze vingers op je tv-scherm? Maak een mengsel van 50% schoonmaakazijn en 50% water — anders is het te agressief. Hiermee maak je het scherm schoon. Nadrogen met een droge doek is belangrijk, anders krijg je strepen.

14. Computerscherm — niet doen

Gebruik schoonmaakazijn niet op je computerscherm of smartphone-scherm. Deze hebben van zichzelf een vetafstotend laagje dat je er niet af wil hebben. Een tv-scherm kan wel, maar een computerscherm is van ander materiaal.

Kleding en textiel

15. Zweetvlekken verwijderen

Vieze gele zweetvlekken in een wit shirt die er niet meer uitgaan? Pak een emmer met heet water en doe er schoonmaakazijn bij. Laat je t-shirt een nachtje inweken. Daarna was je het zoals je altijd doet in de wasmachine. Als het goed is zijn de zweetvlekken verdwenen. Het helpt ook tegen vieze geurtjes in kleding. Zie ook wasmachine reinigen.

16. Vlekken in het tapijt

Spray voorzichtig een beetje schoonmaakazijn op de vlek en wrijf vervolgens met een vochtig schoonmaakdoekje de vlek weg.

17. Bij de was als wasverzachter

Je kunt prima een scheutje schoonmaakazijn bij de was doen als alternatief voor wasverzachter. Je was wordt er lekker zacht van. Maar voor de wasmachine zelf is gewone azijn beter. Lees meer: schoonmaakazijn of gewone azijn voor de wasmachine.

In huis en tuin

18. Haarborstels schoonmaken

Vieze haarborstels? Leg ze in een bakje water met een scheut azijn. Spoel ze daarna goed af en laat ze drogen. Zie ook haarborstel schoonmaken.

19. Behang verwijderen

Behang kun je veel makkelijker verwijderen als je het eerst bespuit met schoonmaakazijn. Maak een mengsel van een scheutje schoonmaakazijn met warm water, doe dit in een fles met een spraykop en sproei dat op het behang. Het behang zal makkelijker loslaten.

20. Tuinpad en terras

Je kunt schoonmaakazijn gebruiken op je betegelde terras of tuinpad. Zit er vieze aanslag op je tuinpad, tuinmeubels, houten deck of terras? Combineer het met een hogedrukspuit om de aanslag weg te krijgen. Zie ook groene aanslag verwijderen.

21. Onkruid doden

Schoonmaakazijn tegen onkruid is heel populair — niet voor niets staan er bij de Action in de lente grote containers in de schappen. Maar omdat het zuur is, is het slecht voor het milieu en de overheid staat het gebruik in de tuin officieel niet meer toe. Zie ook azijn tegen onkruid.

Waar gebruik je schoonmaakazijn NIET voor?

Natuursteen

Gebruik het niet op oppervlaktes van natuursteen. Denk aan marmer, graniet, travertin en terrazzo. Het zuur van schoonmaakazijn kan het materiaal aantasten en dof maken.

Hardhouten vloeren

Hetzelfde geldt voor hardhouten vloeren.

Ei

Geknoeid met ei? Door schoonmaakazijn gaat het stollen en wordt het nog lastiger weg te vegen.

Computerscherm en smartphone

Gebruik het niet om vette vingers van je computerscherm of smartphone-scherm te verwijderen. Deze hebben van zichzelf een vetafstotend laagje dat je er niet af wil hebben.

Tuin — wettelijk verbod

Schoonmaakazijn in de tuin mag officieel niet meer van de overheid. Het zuur is slecht voor het milieu en de bodem.

Vaatwasser en wasmachine — met voorzichtigheid

Azijn kan rubber aantasten bij veelvuldig gebruik. Check altijd de gebruiksaanwijzing van je apparaat.

Vieze voegen

Schoonmaakazijn ontkalkt, maar tegen vet helpt het niet. De viezigheid in voegen is grotendeels vet. Je bent er sneller mee klaar met een echte ontvetter.

Is schoonmaakazijn schadelijk als je het inademt?

Dit is een vraag die veel mensen stellen — en terecht. Schoonmaakazijn bevat azijnzuur en de damp kan je luchtwegen irriteren, vooral in een slecht geventileerde ruimte.

Het RIVM schrijft: vanaf 10% azijnzuur is er kans op irritatie als azijn op de huid of in de ogen komt. Vanaf 25% azijnzuur kunnen ernstige brandwonden of oogletsel ontstaan. Als je damp of nevel inademt, kunnen vergelijkbare effecten op de luchtwegen optreden.

Gewone schoonmaakazijn uit de supermarkt bevat doorgaans 15% azijnzuur. Dat betekent: werk altijd in een goed geventileerde ruimte, gebruik geen sprayfles — de kans dat je de nevel inademt is te groot — en vermijd direct contact met ogen en huid. Bij contact: direct goed spoelen met water.

Het RIVM benadrukt ook: schoonmaakazijn mag als reinigingsmiddel worden gebruikt. Maar drink het nooit — dan word je hartstikke ziek. Meer informatie over de vraag of schoonmaakazijn schadelijk is vind je hier.

Moet je schoonmaakazijn verdunnen?

Niet per se. Hoe meer azijnzuur, hoe sterker de werking. Het is niet nodig om het te verdunnen, tenzij je bezorgd bent dat het te agressief is voor het oppervlak. Voor een tv-scherm gebruik je altijd de 50/50 verdunning. Voor sanitair en ontkalken kun je het onverdund gebruiken.

Schoonmaakazijn kopen

Je kunt het bijna overal kopen: bij supermarkten, Blokker, Kruidvat en bij de Action. Zie ook: schoonmaakazijn bij de Action en schoonmaakazijn bij Kruidvat.

Wat kost het?

Bij Kruidvat betaal je 59 cent voor een gewone fles:

Bij de Action koop je 5 liter voor maar 2,28 euro. Het is verkrijgbaar in gewone flessen, grote jerrycans van 5 liter en in sprayflessen.

Let op: gebruik schoonmaakazijn niet uit een sprayfles. De kans dat je het inademt is te groot.

Jerrycan:

Sprayfles:

Gewone fles:

Merken

Bekende merken zijn Groenland, Rio (Jumbo en Action), het huismerk van Kruidvat, Mullrose, Una (van de Aldi), Zone, Vintastic (Hornbach), Sodasan (vegan schoonmaakazijn — je verzint het niet!), Albert Heijn in handige sprayfles, Bleko, Evika en Felicia.

Wanneer huishoudazijn en wanneer schoonmaakazijn?

Soms is huishoudazijn beter dan schoonmaakazijn — simpelweg omdat het milder is. Schoonmaakexperte Marja zegt dat huishoudazijn geschikter is voor je wasmachine reinigen dan de agressievere schoonmaakazijn. Zelf maak ik om die reden mijn mooie roze koffiezetapparaat ook alleen schoon met huishoudazijn, en niet met schoonmaakazijn.

Is schoonmaakazijn milieuvriendelijk?

Schoonmaakazijn wordt vaak genoemd als milieuvriendelijk alternatief. Milieucentraal schrijft dat producten op basis van azijnzuur relatief onschuldige middelen zijn vergeleken met andere middelen op de markt. Milieucentraal zegt ook dat schoonmaakazijn voor de wc beter is voor het milieu dan bleekmiddel.

Let er op dat er een groen plusje op de verpakking staat als je het buiten wil gebruiken: Dan weet je dat het mag.

Tast azijn rubber aan? Ja, bij veelvuldig gebruik. Het zuur in azijn doodt schimmels, maar kan bij regelmatig gebruik rubber aantasten. Voor een keertje kan het geen kwaad, maar wees voorzichtig met heel vaak gebruiken.

Is schoonmaakazijn een allesreiniger?

Nee, dat is teveel eer. Net als groene zeep kan schoonmaakazijn veel, maar het is niet overal geschikt voor. Vette aanslag in de keuken krijg je vrij lastig weg met schoonmaakazijn.

De Consumentenbond testte badkamer schoonmaakmiddelen en concludeerde: voor kalkaanslag kan azijn zich meten met de betere badkamerreinigers. Met kalkzeep heeft azijn wat meer moeite. Maar met wat extra schrobben en de andere wondermiddelen uit oma’s tijd — groene zeep en soda — kun je veel moderne reinigers links laten liggen.

Schoonmaakazijn en de Cirkel van Sinner

De Cirkel van Sinner is een model dat laat zien welke vier factoren een rol spelen bij schoonmaken: temperatuur, schoonmaakmiddel, mechanische actie en tijd.

Hoe minder goed het schoonmaakmiddel, hoe meer tijd en mechanische actie je nodig hebt.

Schoonmaakazijn is niet het allerbeste schoonmaakmiddel — maar het is wel het goedkoopste. Dat betekent: je bent iets langer bezig en moet iets harder poetsen dan met een duur speciaal reinigingsmiddel. Maar voor wie geen haast heeft en wil besparen, is dat geen probleem.

Tot slot

Een paar dagen na mijn tante Marietjes werkbezoek, kreeg ik plotseling een mooi pakje: er zat een elektrische waterkoker in. Mijn tante Marietje kon mijn vieze fluitketel niet meer aanzien. Als bedankje heb ik haar een kaartje gestuurd van Annie M.G. Schmidt met een afbeelding van Floddertje. Ik hoop dat ze mijn zelfkennis kan waarderen.

Tante Marietje, dit artikel is voor jou. Dankzij jou besef ik dat ik als huisvrouw nog veel te leren heb. En ik heb meteen drie flessen aangeschaft.

Veelgestelde vragen over schoonmaakazijn

Wat kun je allemaal doen met schoonmaakazijn?
Heel veel. Maar het belangrijkste is toch wel schoonmaken — denk aan ontkalken van je sanitair, kranen en wc. Zie de 21 tips hierboven voor het complete overzicht.

Kun je schoonmaakazijn in de tuin gebruiken?
Dat mag niet van de rijksoverheid. Het zuur is slecht voor het milieu. Wat wel mag: natuurazijn of huishoudazijn in je tuin gebruiken — dat is de azijn die je ook kunt gebruiken voor je sladressing.

Wat is het verschil tussen gewone azijn en schoonmaakazijn?
Schoonmaakazijn is veel zuurder en dus agressiever dan gewone azijn. Gewone azijn kun je gebruiken voor je sladressing. Schoonmaakazijn beslist niet.

Hoe kun je schoonmaakazijn verdunnen?
Door er water bij te doen. Voor je tv-scherm: 50% schoonmaakazijn en 50% water. Voor je koffiezetapparaat: 1 kop schoonmaakazijn plus 1 kop water. Voor je koelkast: 1 eetlepel schoonmaakazijn bij 470 ml water.

Is schoonmaakazijn schadelijk als je het inademt?
Bij normaal gebruik in een geventileerde ruimte valt het mee. Gebruik geen sprayfles en zorg voor frisse lucht. Vanaf 10% azijnzuur kan er irritatie optreden bij contact met huid of ogen. Spoel bij contact direct goed met water.

Kun je schoonmaakazijn voor vieze tegels gebruiken?
Officieel mag dit alleen met keramische tegels. Gebruik het nooit op natuursteen zoals marmer of graniet.

Schoonmaakazijn of gewone azijn voor de wasmachine?
Gewone azijn. Schoonmaakazijn is te agressief voor de rubbers van je machine. Lees meer: schoonmaakazijn of gewone azijn voor de wasmachine.

Lees ook:

• Schoonmaakazijn of gewone azijn voor de wasmachine?
• Schoonmaakazijn mengen met Dreft?
• Azijn tegen onkruid: mag het eigenlijk wel?
• Schoonmaakazijn bij de Action
• Schoonmaakazijn bij Kruidvat (ook 5 liter)
• Waterkoker schoonmaken
• Verschil baking soda en soda
• Groene aanslag verwijderen
• Epsom zout

Gebruikte bronnen: tante Marietje, Milieucentraal, Schoonmaakgoeroe, Marja van schoonmakenmetmarja.nl, Wikipedia, Consumentenbond, RIVM, de Huishoudcoach

Bewaar voor later

Leestip

Schoonmaakazijn mengen met Dreft?