Stilte als antwoord: hoe is het om helemaal alleen te zijn?

Gepost July 11, 2020 in Boektips / 24 Comments

Als fan van stilte haalde ik meerdere keren Sara Maitlands boek Stilte als antwoord uit de bibliotheek.

Ik begon telkens gretig te lezen, om vervolgens teleurgesteld af te haken.

Want Sara Maitlands boek is niet bepaald een huis, tuin en keuken verslag van stilte. Het is een zeer intellectueel verslag met veel citaten, verwijzingen naar onderzoek, filosofen en talrijke anekdotes.

Terwijl ik eigenlijk gewoon hoopte op inzichten over stilte en hoe je er meer van kunt vinden in je leven.

Deze week deed ik poging vier om Stilte als antwoord te lezen, want het onderwerp blijft aan me trekken. Makkelijk vind ik het boek nog steeds niet, maar het is me dit keer gelukt om het uit te lezen.

Hieronder een verslag

Hoe Sara Maitland stilte ontdekte

Wat belangrijk is om te weten is dat Sara Maitland een gelukkig mens was voordat ze de stilte ging opzoeken. Ze had alles wat haar hart begeerde. Door het stuklopen van haar huwelijk, en het volwassen worden van haar kinderen, was Sara op haar vijftigste voor het eerst in lange tijd, ineens helemaal alleen thuis. En ze ontdekte dat ze het heerlijk vond.

Ze hield van de stilte!

Het maakte haar nieuwsgierig naar nog meer stilte.

Inmiddels woont ze ‘in the middle of nowhere’ in de Schotse hooglanden met niets dan stilte om zich heen.

Stilte als antwoord

Over het boek Stilte als antwoord

Het boek Stilte als antwoord is een zeer grondige verkenning van stilte. Sara heeft geen steen onberoerd gelaten bij haar zoektocht naar de betekenis en ervaring van stilte. Het boek heeft achterin dan ook zowat 30 pagina’s met verwijzingen naar de vele bronnen die ze heeft gebruikt.

Hieronder de punten die mij troffen

Voor Sara zijn stilte en alleen zijn met elkaar verbonden. Ze vindt het lastig om stilte te vinden in het gezelschap van anderen. Ze legt dit als volgt uit:

‘I suspect this is because I am a deeply socialised person; when I am with other people I find it nearly impossible not to be aware of them, and that awareness breaks up the silence. I worry occasionally that this may have something to do with the thinness of my sense of self, which can be so easily overwhelmed by others.’

Hiervan maakte ik een notitie omdat dit precies weergeeft waarom ik zo graag helemaal alleen thuis ben. Ook al zit mijn man stilletje op zolder, ik voel zijn aanwezigheid en dat maakt echte stilte moeilijk.

  • Eén van de effecten van langdurige stilte is dat je zintuigen veel scherper en beter worden schrijft Sara.
  • Sara Maitland schrijft over Kafka: He saw social life as a continuous assault on the individual by a pointless and irrational society. (…) He clearly sees silence as a means to strengthen his ego, by protecting it from social pressure, with a view to establishing an authentic self.’
  • Er zijn twee soorten stilte: er is een religieuze stilte waarbij mensen proberen zichzelf leeg te maken. En er is de stilte van de Romantiek waarbij de stilte de route is tot het Zelf. ‘Silence to shore up and strengthen the boundaries of the self; to make the person less permeable to the Other.’
  • Thoreau redeneerde data je rijkdom kunt afmeten aan hoeveel vrije tijd je hebt. Dus niet aan hoeveel geld of bezittingen je hebt. Hoeveel tijd houd jij over als je behoeften zijn bevredigd? Dit betekent volgens Sara dat: the less you need the richer you are.’
  • Na het overlijden van haar moeder constateert Sara dat onze maatschappij veel rumoer creëert rondom een overlijden. ‘I thought with great longing and evy of those societies where the bereaved are ‘supposed’ to pull down the blinds, dress in darkest black and not communicate with anyone for a while. (…) We do not allow ourselves enough time to be in the silence of death and honour it.’
  • Sara streeft naar 80% stilte in haar leven. Twee dagen per week trekt ze haar telefoon eruit, en heeft ze ook geen internet. Ze probeert activiteiten buiten de deur te beperken tot 6 dagen per maand.

Mijn conclusie over Stilte als antwoord

De reden dat Sara Maitlands boek Stilte als antwoord mij zo blijft aantrekken is denk ik het verlangen naar erkenning dat het verlangen naar stilte reëel en bovenal valide is.

In onze extraverte maatschappij voel ik mij vaak schuldig, bezwaard, egoïstisch of zelfs asociaal in mijn verlangen naar minder sociale interactie.

Ik hoopte in Stilte als antwoord een antwoord te vinden op mijn eigen verlangen naar stilte. In die zin heeft het boek me niet helemaal gebracht waarop ik hoopte: daarvoor is het teveel een intellectuele uiteenzetting van het begrip stilte.

Maar wat blijft, is dat Sara Maitland iemand is die haar leven leidt in stilte.

Zonder dat ze gek wordt, of een aso.

En dat vind ik hoopgevend.

Praktische informatie over Stilte als antwoord

Stilte als antwoord is voor 22,99 te koop bij bol.com.

stilte als antwoord

Wat vind jij van stilte?


24 responses to “Stilte als antwoord: hoe is het om helemaal alleen te zijn?

  1. Ik ben gek op stilte. Sterker nog, de buren zijn aan het verbouwen en dus ga ik straks buiten de stilte opzoeken, want binnen word ik gek op het moment;).

  2. Ik zit vaak in de natuur en zoek een plekje om alleen met mezelf te zijn. Ik kan dat erg goed. Vroeger trok ik wel vaker om middernacht het bos in om zo de natuur te zien ontwaken. Een heerlijk gevoel. Bang ben ik daar overigens nooit.

    • Mar

      Ik ben ook toevallig bezig in dit boek en ervaar hetzelfde als jij. Ik lees elke keer een stukje, want ze haalt er inderdaad van alles bij. Wat ik eruit haal is dat hoe je stilte wil ervaren heel persoonlijk is. Zij maakt allerlei reizen enzo maar dat is ook niet voor iedereen weggelegd. Ik denk dat je ook gewoon thuis kunt proberen de stilte ervaren, of in de natuur. Toevallig boeit dit onderwerp mij ook enorm en heb ik onlangs nog een boek tweedehands gekocht met de titel Kluizenaars. Dit zijn verhalen over bestaande kluizenaars.

  3. Mar

    Ik ben ook toevallig bezig in dit boek en ervaar hetzelfde als jij. Ik lees elke keer een stukje, want ze haalt er inderdaad van alles bij. Wat ik eruit haal is dat hoe je stilte wil ervaren heel persoonlijk is. Zij maakt allerlei reizen enzo maar dat is ook niet voor iedereen weggelegd. Ik denk dat je ook gewoon thuis kunt proberen de stilte ervaren, of in de natuur. Toevallig boeit dit onderwerp mij ook enorm en heb ik onlangs nog een boek tweedehands gekocht met de titel Kluizenaars. Dit zijn verhalen over bestaande kluizenaars.

  4. Misty

    Een ander boek over stilte is “Stilte” van Erlinge Kagge. Als je het nog niet gelezen heb een tip om het uit de bibliotheek te lenen! Het zijn 33 korte hoofdstukken over stilte. Een aantal vond ik heel mooi. Het is veel beter leesbaar dan die van Sara Maitlands, die ik zelf ook heel interessant vind maar inderdaad geen makkelijk boek.

  5. Alice

    Dank je wel voor de samenvatting van dit boek, interessant onderwerp. Ik ben ook dol op stilte. Heb geen kleine kinderen meer maar ben niet vaak alleen thuis. Man werkt thuis en zoon ook vaak. Toch kan ik thuis genoeg stilte ervaren want we zitten vaak ieder op onze eigen kamer. Ik heb wel vaak mijn laptop in de buurt om dingen op te lezen…

  6. Liesbeth

    Leuk dat je dit boek bespreekt. Ik las het jaren geleden en het staat in mijn boekenkast. Ze haalt er inderdaad heel veel documentatiemateriaal bij van anderen. Maar toch is het ook een persoonlijk verslag geworden, reden waarom ik toch bleef lezen. Enkele jaren geleden was Sara in Nederland, en heb ik een lezing bijgewoond van haar over stilte en alleen zijn (alone-ness, daar heeft ze ook een boekje over geschreven). Fascinerende vrouw. Zelf ben ik ook graag alleen. Maar niet de hele tijd!
    En ‘voelen’ dat er iemand anders, of anderen, in huis zijn, dat herken ik 🙂 Hartelijke groet, Liesbeth

  7. Zo’n boek zou ik niet snel lezen. Knap dat je het toch uitgelezen hebt. Ik ben graag alleen (en net zoals jij zegt: ook écht alleen anders voelt het niet zo) maar mijn verkering is altijd thuis. 24/7. Dus ik vind het heel fijn dat ik nu, door Corona, twee dagen per week alleen op kantoor zit. En dan hoeft het niet eens echt stil te zijn.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.