Een jaar zonder haast: over burnout, rust en nietsdoen

Een jaar zonder haast sluit aan bij de reeks persoonlijke boeken over herstel van een burn-out. Dit keer is het de Engelse schrijfster Emma Gannon die verslag doet van haar instorting, de periode daarna en uiteindelijk haar herstel. Ik had me verheugd op Een jaar zonder haast, omdat ik had gelezen dat het zou gaan over rust, stilte en het waarderen van kleine dingen. Maar wat me vooral opviel in dit boek was hoeveel Emma in mijn ogen onderneemt voor iemand die naar eigen zeggen ‘niets meer kon’.

Een jaar zonder haast: van november 2022 t/m december 2023

Net als Kathy Slack die na haar burn-out het boek Handen in de aarde schreef, wordt ook Emma Gannon compleet verrast door haar burn-out. Tijdens een weekendje weg met een goede vriendin krijgt Emma het ineens Spaans benauwd en wil ze nog maar één ding: naar huis. Eenmaal thuis kruipt ze in bed, en kan niets meer. Zowel haar lichaam als haar geest werken niet meer mee. Ze brengt veel tijd in bed door terwijl ze de ene serie na de andere kijkt. Dat is in november. In december brengt ze de feestdagen door met haar familie en ‘doet niets’. Maar in januari boekt Emma een hotelkamer in de Portugese kuststad Porto, omdat ze ‘iets moois’ wil zien. Voor Emma is dat namelijk ‘niets doen’. Ze schrijft:

‘Het zou niet nodig moeten zijn om ergens anders heen te gaan als je niets wilt doen, maar soms helpt het wel. Het geeft je de ruimte om de deur van je leven dicht te gooien.’

In februari gaat ze met drie oude schoolvriendinnen een paar dagen naar een boomhut in Glastonbury en in maart boekt ze een reflexologiesessie. In mei wordt ze lid van BorrowMyDoggy en spreekt ze af met mensen uit haar buurt die ze nog niet kende. Kortom, ik vond Emma best actief. Aan het eind van het jaar heeft Emma zichzelf hervonden, en is ze een nieuw mens:

‘Ik zie dingen anders. Ik ben sterker, minder kwetsbaar, minder bang.’

Of zoals Nietzsche al zei: ‘What doesn’t kill you makes you stronger.’

Niets doen is voor iedereen weer anders

In het boek heb ik dit blijkbaar gemist, maar uit onderstaand interview met Emma blijkt dat ze wel degelijk veel dingen níét meer deed. Zo zegde ze bijna al haar sociale afspraken af, zag maar weinig mensen en bracht een groot deel van haar tijd thuis door. Ze sloeg bijvoorbeeld een bruiloft en Oud en Nieuw over. In het interview legt Emma uit dat ‘niets doen’ voor haar dus niet letterlijk betekent dat ze een jaar lang niets onderneemt. Het gaat haar meer om stoppen met voortdurend werken, presteren, plannen en dingen moeten doen.

Mijn conclusie over Een jaar zonder haast

Ik las dit boek met gemengde gevoelens. De belofte van een boek over rust en stilte heeft me blijkbaar op het verkeerde been gezet. Ik verwachtte een boek over iemand die zich minstens een jaar lang terugtrekt uit het publieke leven om tot zichzelf te komen. Maar ik kreeg een boek over iemand die, in mijn ogen, na haar eerste periode van volledige stilstand alweer behoorlijk wat onderneemt. De oorspronkelijke titel van het boek is A Year of Nothing. Als ik lees wat Emma allemaal doet in dat jaar, zou ik dat niet ‘nothing’ willen noemen. Maar zo zie je maar weer dat wat voor de één nietsdoen is, voor een ander (ik) ‘druk’ kan zijn.

Het boek Een jaar zonder haast was dus niet helemaal wat ik had gehoopt. Ik kreeg voortdurend flashbacks naar het boek Handen in de aarde van Kathy Slack dat hetzelfde stramien volgt: volkómen onverwacht een burn-out krijgen, een tijd niets meer kunnen (behalve dan tuinieren of in Emma’s geval allerlei afspraken hebben) en dan herstellen.

Toch is er niets mis met Een jaar zonder haast. Het is een prima boek over hoe het kan zijn als je een burn-out krijgt, en ik denk dat het prima ervaringsliteratuur is. Maar je kunt ook één van de vele andere boekverslagen van mensen die een burn-out kregen lezen.

Een jaar zonder haast – A Year of Nothing lezen

Wil je dit boek lezen? Je vindt het in de bibliotheek, bij je lokale boekwinkel en bij bol.com. Op de website van bol.com vind je een gratis inkijkexemplaar en kun je de eerste bladzijden gratis lezen.

De Engelse versie ziet er precies hetzelfde uit:

P.S. Ik vind de Nederlandse titel beter omdat Emma Gannon wel degelijk van alles doet in het jaar waarover ze schrijft.

Hoe zou een jaar zonder haast er voor jou uitzien?