De Cliffrock Castle boekenreeks van Josephine Rombouts: volgorde en recensies
Hoe is het om als Nederlandse uit een grote, bruisende stad te gaan wonen en werken in een kasteel in de Schotse Hooglanden? In het boek Cliffrock Castle – Werken op een kasteel in Schotland lees je hoe dat is. Het is het verhaal van Josephine Rombouts. Ze woonde met haar man en twee zonen vijf jaar in de Schotse Hooglanden.
Het is een boekenreeks over wonen en werken in Schotland. Maar wat is de beste volgorde om deze boeken te lezen? En wat kun je verwachten? In dit artikel vind je mijn gedachten over alle delen uit de reeks.
Cliffrock Castle: waar gaat de serie over?
Op basis van de titel zou je misschien een streekroman of een romantisch boek verwachten. Maar Cliffrock Castle gaat over de Nederlandse Josephine die met haar gezin naar Schotland emigreert.
Ze krijgt daar een baan als huishoudster in… Cliffrock Castle. Het gezin woont in een tochtige cottage op het terrein van het kasteel. In haar boek Cliffrock Castle vertelt ze over haar leven in de Schotse Hooglanden en haar contacten met de bewoners van het kasteel.
Haar boeken worden vaak omschreven als ‘Downton Abbey, maar dan in het echt.’ Maar ik kan me daar niet in vinden! Ik vind Cliffrock Castle totaal anders dan Downton Abbey.
Deel 1: Werken op een kasteel in Schotland
Josephine begint als huishoudster in het plaatselijke kasteel Cliffrock Castle. Bij haar baan hoort een cottage waar zij en haar gezin wonen. In eerste instantie zijn ze afhankelijk van Josephines inkomsten omdat haar man nog geen baan heeft gevonden.
‘Josephine moet zich snel de Engelse gewoontes en normen eigen maken.’
Er blijken best veel ongeschreven regels te zijn over hoe de ‘gewone mensen’ dienen om te gaan met de eigenaar van het kasteel.
Toch viel dit boek van Josephine Rombouts mij tegen
Ik had erg veel zin om dit boek te gaan lezen. Ik heb Downton Abbey gezien en ik was heel benieuwd hoe het leven nu in zo’n Schots kasteel zou zijn. Ook was ik geïntrigeerd door Josephines verhuizing van een grote stad naar het platteland. Ik wilde weten of ze de voorzieningen van de stad zou missen en hoe haar dagelijks leven eruit zou zien.
Maar ik weet niet wat het is: ondanks het feit dat Josephine inderdaad schrijft over haar dagelijkse werk in het kasteel, mis ik toch iets. Op de een of andere manier vind ik dat het verhaal wat aan de oppervlakte blijft en niet echt persoonlijk wordt.
Je krijgt helaas weinig inzicht in hoe het allemaal voelt om daar te leven en te wonen. Dat vind ik een gemis, en het was voor mij de reden om het tweede deel (Terug naar Cliffrock Castle) destijds te laten liggen.
Het boek leest overigens makkelijk weg en is prima geschreven. Mijn bezwaar zit vooral in het gebrek aan persoonlijke diepgang.
Deel 3: De weg naar Cliffrock Castle
Waarom ik het derde deel, De weg naar Cliffrock Castle, dan wél wilde lezen, kan ik eigenlijk niet verklaren. Maar dit derde deel raakt mij veel meer dan het eerste deel en beantwoordt veel beter aan mijn verwachtingen.
In De weg naar Cliffrock Castle vertelt Josephine Rombouts hoe ze daar terecht zijn gekomen. Je leest wat de aanleiding is en welke overwegingen een rol spelen bij hun besluit om Nederland te verlaten en naar Schotland te emigreren. En dat zijn heel andere redenen dan mensen met emigratieplannen doorgaans noemen!
Emigreren als een vlucht
De emigratie naar Schotland is eigenlijk een vlucht voor Josephine en haar gezin. Haar kinderen Raaf en Wolf functioneren namelijk niet goed in het Nederlandse schoolsysteem, en dat heeft enorme gevolgen. De situatie loopt zo hoog op dat Josephine en haar man zelfs in de rechtbank belanden en een grote boete en voorwaardelijke gevangenisstraf krijgen. Het is echt ongelofelijk, en ik las het met een mengeling van groeiende ontzetting en herkenning.
Want ook ik heb twee zonen die niet voldeden aan de norm van het huidige onderwijssysteem. Ook ik kreeg te maken met een leerplichtambtenaar, rugzakjes, cluster 4 scholen etc. Bij mij liep het alleen minder akelig af dan bij Josephine.
Wat ik bij haar eerste boek over Cliffrock Castle miste, vind ik juist wel in dit derde boek. Je krijgt als lezer echt een uitgebreid kijkje in het dagelijks leven in Schotland en in hoe Josephine dingen ervaart. Josephine wisselt per hoofdstuk van tijd. Het ene hoofdstuk speelt zich af in het Schotland van nu, het andere een aantal jaren eerder in Nederland. Zo wordt langzaam maar zeker duidelijk welke gebeurtenissen uiteindelijk tot hun emigratie leidden.
Deel 4: Het gevaar van Cliffrock Castle
Inmiddels had ik ook de eerste drie boeken over Cliffrock Castle gelezen. Daarom was ik benieuwd naar het vierde boek: Het gevaar van Cliffrock Castle. Maar dit vierde deel in de reeks over Cliffrock Castle is anders dan de eerste drie. En niet iedereen is daar blij mee, getuige de reviews die ik tegenkwam.
In dit vierde deel schrijft Josephine meer over haar gedachten en gevoelens. De eerste drie boeken zijn als het ware meer naar buiten gericht en vertellen over het leven op het kasteel. In dit vierde boek gaat het meer over wat Josephine Rombouts allemaal ervaart.
Schrijfstijl: gedachtenflarden, steno
Maar ze doet dat in een soort steno, met korte gedachtenflarden. Hieronder een voorbeeld van haar schrijfstijl:
‘Post sorteren. Brief van de architect, onderzoeksrapport van de cottage neem ik aan, openmaken of doorsturen naar Ian? Mail hem even. Goed bereik vandaag, windstil. Ik ben zo vroeg, ik kan wel even schilderijen googelen.’
Behalve over het leven op Cliffrock Castle gaat dit vierde boek ook over Josephine’s jeugd. Haar vader overleefde een Jappenkamp en zijn trauma’s drukten een zwaar stempel op Josephine’s kindertijd.
Het leven op Cliffrock Castle is niet zo leuk?
Wat ik vooral uit dit vierde deel opmaak, is dat Josephine behoorlijk ongelukkig is. Ze voelt zich erg schuldig over de gebeurtenissen die ertoe leidden dat ze naar Schotland kwamen. Verder voelt ze zich schuldig dat de school van haar kinderen zo weinig leerlingen heeft, dat hun vriendjes telkens verhuizen en dat ze werkt als een huishoudster terwijl ze hoogopgeleid is. Het boek begint met een scène waarin Josephine in de auto zit en overweegt het gaspedaal dieper in te drukken en de afgrond in te rijden…
Wat is het gevaar van Cliffrock Castle?
Het gevaar van Cliffrock Castle is haar plotselinge verliefdheid op een andere man. Josephine wordt overspoeld door de band die ze met hem voelt. Ze vertelt haar man Tibbe ook dat ze gevoelens heeft voor een ander. De verliefdheid is volgens mij wederzijds, maar ze handelen er niet naar.
Als je gevoelens hebt voor een ander: Animus en Anima
Wat dat betreft beschrijft Josephine Rombouts een intrigerende benadering van gevoelens voor een ander als je getrouwd bent. Die benadering komt overigens van haar Jungiaanse therapeut. Josephine citeert wat haar therapeut haar vertelt:
‘Iedereen heeft een animus en een anima. Een vrouw heeft haar vrouwelijke zelf, haar anima, en leert de animus het mannelijke, in de ander kennen. Eerst in haar vader, dan in anderen om haar heen.
Verliefd worden doe je op iemand die voor jou de animus vertegenwoordigt die jouw animus aanvult. In een huwelijk zoeken beide partners in het begin aanvulling bij elkaar.
Alleen, op jouw leeftijd moet het mannelijke in jezelf ontwikkelen. Je kunt dan niet meer de ander het werk voor jou laten doen. Als je zelf compleet bent, kun je je weer verbinden met een ander. Maar dan niet meer uit afhankelijkheid. Alles wat je van de ander verwacht, moet je zelf gaan leveren.’
Later schrijft Josephine over haar onverwachte verliefdheid:
‘Volgens mijn therapeut was het vooral projectie die een verliefdheid liet voortbestaan. Das ewig Weibliche kon ik makkelijk doorprikken in dit geval. De hele romantische wolk doorweken met lamentaties. Volgens mijn therapeut heb ik de projectie succesvol opgeheven en kan ik nu aan het werk met mezelf. Mijn eigen animus ontwikkelen.’
Ik vraag me af of dit verhaal Suzanne Rethans had kunnen helpen om haar huwelijk te redden toen ze dolverliefd werd op Peter Buwalda.
Mijn conclusie over Het gevaar van Cliffrock Castle
Ik moest even wennen aan dit boek. Kort gezegd werd ik er niet bepaald blij van, maar dat hoeft misschien ook niet. Het is allemaal nogal zwaar en somber. Maar ik vind het wel dapper van Josephine dat ze zich zo kwetsbaar durft op te stellen.
Aan het eind van het boek woont het gezin in Zeeland! Op Hebban krijgt dit boek 3 van de 5 sterren. Ik geef het denk ik 2,5 sterren.
Wat is de beste Cliffrock Castle volgorde?
Hoewel De weg naar Cliffrock Castle het derde boek is in de reeks, zou het prima het eerste deel kunnen zijn. Dit boek vertelt feitelijk het begin, en hoe Josephine Rombouts en haar man in Schotland terecht zijn gekomen.
Persoonlijk zou ik iemand dan ook aanraden om éérst De weg naar Cliffrock Castle te lezen, en pas daarna Werken op een kasteel in Schotland.
Als je nog geen enkel boek uit deze reeks hebt gelezen, raad ik de volgende volgorde aan:
- Deel 3: De weg naar Cliffrock Castle (2020)
- Deel 1: Cliffrock Castle – Werken op een kasteel in Schotland (2018)
- Deel 2: Terug naar Cliffrock Castle (2019)
- Deel 4: Het gevaar van Cliffrock Castle (2022)
Door de boeken in deze volgorde te lezen ken je de achtergrond van het gezin beter als je vervolgens aan het eerste deel begint. Nu ik Josephine en haar gezin beter heb leren kennen, voelde ik zelfs de drang om Werken op een kasteel in Schotland nog een keer te lezen, met een beter perspectief.
Interview met Josephine Rombouts
Op de website van de Volkskrant staat een uitgebreid interview met Josephine over haar vierde boek. Daarin vertelt ze onder andere waarom ze dit keer veel meer van zichzelf laat zien.
Josephine zegt daarin:
‘Ik geef me bloot in dit boek, daar staat het ook symbool voor. Ik wilde niet langer alleen de buitenkant laten zien. Ik denk dat het in deze tijd van perfecte plaatjes op sociale media hard nodig is dat mensen hun kwetsbaarheden delen. Dat we onze menselijkheid laten zien. Daar gaat dit boek ook over: het geworstel, het gestruikel, het gedoe tussen mannen en vrouwen.’
P.S.
De ervaringen van Josephine Rombouts met het Nederlandse onderwijssysteem en de leerkrachten die er werken, staan in scherp contrast met de verhalen in Juf, er is een kind kwijt. Dat boek is een verzameling verhalen van leraren in het basisonderwijs. Zie ook mijn ervaring met een gesprek met een leerplichtambtenaar!
Zo betrokken en aardig als de leerkrachten klinken in Juf, er is een kind kwijt, zo vreselijk komen ze over in Josephines boek…
Cliffrock Castle boeken kopen
De boeken uit de reeks Cliffrock Castle zijn onder andere verkrijgbaar bij bol.com:
- Cliffrock Castle – Werken op een kasteel in Schotland
- Terug naar Cliffrock Castle
- De weg naar Cliffrock Castle
- Het gevaar van Cliffrock Castle
Wat vind jij van deze reeks boeken?
