Black Mirror Nosedive: hoe ver ga je voor een goede beoordeling?

Afgelopen week had mijn man het jaarlijks kerstdiner van zijn werk, en daardoor konden we niet samen onze serie kijken. Ik besloot mijn vrije avond te gebruiken om een aflevering van de serie Black Mirror te kijken. Aflevering 1 van seizoen 3 om precies te zijn. Die aflevering Nosedive had ik al een keer gezien, maar ik vond die zo fascineren dat ik hem nog een keer wilde kijken.

Black Mirror Nosedive

De eerste aflevering van Black Mirror seizoen drie heet Nosedive, en schetst een angstaanjagend beeld van de macht van social media. Het is vooral eng omdat het zo herkenbaar is. Het verhaal speelt zich af in een wereld waarin iedereen elkaar voortdurend beoordeelt met behulp van hun smartphone aan de hand van een sterrensysteem. Je kunt elkaar ‘raten’ tot maximaal 5 sterren, en hoe meer sterren hoe beter. Het gemiddelde aantal sterren dat je hebt bepaalt direct de kwaliteit van je leven, want sommige diensten zijn alleen toegankelijk voor mensen met minimaal 4,5 sterren op hun naam.

Lacie: een gemiddelde van 4,2 sterren

De aflevering draait om Lacie. Lacie is voortdurend bezig om zichzelf optimaal te presenteren. Ze gaat ‘s ochtends vroeg hardlopen in een charmante outfit, en let er dan op dat ze iedereen vriendelijk begroet. Als ze een kop koffie koopt dan is ze één en al hoffelijkheid en geeft de verkoper 5 sterren in de hoop dat hij haar dan ook vijf sterren geeft. Op het moment dat je als kijker Lacie leert kennen, heeft ze een mooie score van 4,2.

Lacie heeft haar oog laten vallen op een droomappartement, dat helaas boven haar budget ligt. ‘Maar,’ vertelt de makelaar, ‘als je een gemiddelde score van 4,5 hebt, kun je korting krijgen.’ Vanaf dat moment zet Lacie alles op alles om haar gemiddelde verder op te krikken. Maar zoals de titel van de aflevering verklapt, blijkt dat niet zo simpel.

Nosedive

In onderstaand filmpje krijg je een goed beeld hoe deze wereld werkt. Je ziet hoe Lacie verlangend de hoge ratings van foto’s van een oude schoolvriendin bewondert, en vervolgens een beetje neerkijkt op een collega die ‘maar’ een rating van 3,1 heeft. Ze is dus ‘slachtoffer’ van het systeem maar ook een ‘dader’.

Waarom Nosedive van Black Mirror zo verontrustend is

De reden dat Nosedive zo verontrustend is, vind ik de herkenbaarheid. Lacie’s verlangen om ‘erbij te horen,’ en de voortdurende druk om zichzelf optimaal te presenteren zie je volgens mij terug op social media zoals Instagram. Maar daarnaast betekent populariteit in de wereld van Lacie ook betere kansen. Mensen met een hogere score krijgen toegang tot diensten en mogelijkheden die mensen die minder populair zijn niet krijgen. Hoe eng en gevaarlijk is dat!

• Jezelf vergelijken met anderen.
• Alleen de mooie dingen uit je leven laten zien.
• De waardering van anderen belangrijker vinden dan zijn wie je bent. (eerlijkheid levert geen positieve rating op)
• Niet jezelf durven zijn.
• Het verslavende effect van de dopamine -rush van een positieve beoordeling.
• Schijnwereld.
• Elkaar gebruiken voor persoonlijk gewin.

In het dagelijks leven kunnen we elkaar gelukkig niet ‘raten,’ maar ik zie dit verschijnsel wel voortdurend terug in mijn mailbox. Je kunt amper ergens iets kopen, of je krijgt een bericht in je mailbox met het verzoek om een beoordeling te geven hoe goed je de service vond. Ik vind dat altijd enorm hinderlijk, en negeer ze doorgaans.

Black Mirror Nosedive kijken

Je kunt deze aflevering kijken op Netflix! Het is dus seizoen 3, de eerste episode.

Kijktip

• Black Mirror

Wat vind jij van het idee dat mensen elkaar actief kunnen beoordelen/ raten?