Waarom je nieuwe mixer kapot gaat en die van je oma het nog steeds doet

Dat is nog eens een titel die me uit het hart gegrepen is: Waarom je nieuwe mixer kapotgaat en die van je oma het nog steeds doet! Want het is een bekende ergernis: apparaten die (snel) kapotgaan. Waarom is dat?

Is het geplande veroudering?

Veel mensen vermoeden geplande veroudering: dat apparaten met opzet zo gemaakt worden dat ze na de garantieperiode kapotgaan. In zijn boek Over de verrotzooiing van de wereld laat ondernemer en auteur Gabriel Yoran zien dat het ingewikkelder is dan dat, en zoekt hij naar antwoorden op de vraag waarom dingen tegenwoordig sneller kapot gaan.

Maar geeft hij die ook?

Waarom je nieuwe mixer kapotgaat en die van je oma het nog steeds doet

Ik heb het boek Over de verrotzooiing van de wereld inmiddels uit en zou graag zijn antwoord op de vraag over de kapotte mixer met jullie delen, maar weet je wat het is? Na het lezen van het boek weet ik het antwoord eigenlijk nog steeds niet, en in mijn hoofd speelt een variant van het lied van Right Said Fred:

‘I’m too stupid for this book, too stupid for this book.’

Gabriel Yoran houdt een intelligent betoog over het kapitalistische systeem en combineert dagelijkse ervaringen met filosofische en historische beschouwingen. Maar om nou te zeggen dat hij zijn eigen vraag duidelijk beantwoordt? Ik kon het antwoord tenminste niet goed vinden. Hieronder toch een poging om zijn verhaal op een rijtje te zetten.

Apparaten worden tegelijkertijd beter én slechter

Er wordt nog weleens verzucht: ‘Vroeger was alles beter,’ maar volgens Gabriel Yoran zijn producten tegenwoordig zowel beter als slechter! Hij geeft onder andere deze voorbeelden:

Beter: Wasmachines en vaatwassers maken de was goed schoon met minder water en minder stroom.

Slechter: Ze gaan sneller kapot.

Beter: Koken op inductie is nauwkeuriger en kost minder stroom dan koken op een elektrisch fornuis.

Slechter: De ingewikkelde bediening met een touchscreen.

Waarom worden producten slechter – is er geplande veroudering?

Volgens Yoran heeft dat onder andere te maken met de innovatiedruk bij fabrikanten. Bedrijven willen zich onderscheiden van hun concurrenten met nieuwe, innovatieve producten. Maar helaas betekent innovatie niet automatisch dat een product ook daadwerkelijk beter wordt. Ik denk dat we daar allemaal over mee kunnen praten! Ik word tenminste helemaal niet goed van de ingewikkelde touchscreen bediening van mijn Whirlpool oven.

Wie heeft er nog een fornuis met draaiknoppen?

Eén van de dingen die mij erg trof in dit boek, is Yorans uitleg waarom steeds meer apparaten tegenwoordig touchscreens hebben in plaats van gewone, handige draaiknoppen. Hier geeft Gabriel Yoran wel duidelijke informatie:

Touchscreens zijn simpelweg goedkoper dan knoppen.

Wat aan de buitenkant wordt gepresenteerd als innovatie, kan volgens Yoran dus ook gewoon een manier zijn om kosten te besparen. Volgens Yoran hebben touchscreens geen ‘relevante voordelen’ maar wel ‘zeer concrete nadelen.’

Daarnaast speelt mee dat we steeds meer online kopen. Je kunt een apparaat dan niet eerst bekijken en voelen. Je koopt iets op basis van een foto en de beschrijving. Fabrikanten weten dat en ontwerpen producten daarom vooral zo dat ze er goed uitzien op een scherm! Je verzint het toch niet? Ze proberen dus niet persé een hoge kwaliteit product te maken, maar zijn druk bezig met de fotogeniekheid van hun product.

De belangen van de fabrikant en de consument

Yoran legt uit dat de belangen van fabrikanten en consumenten niet altijd hetzelfde zijn. Ik wil als consument natuurlijk graag een mixer die jarenlang meegaat. Maar een fabrikant wil mij natuurlijk het liefst snel weer een nieuwe mixer verkopen. Een fabrikant moet concurreren, producten verkopen en winst maken. Wat voor een fabrikant goed is, is dus niet hetzelfde als wat voor ons als consumenten goed is.

Dus, waarom gaat de mixer van oma niet kapot?

Hieronder een voorbeeld van zo’n mixer die het nog steeds goed doet: de RG28 uit de voormalige DDR. In 2020 testte de Stiftung Warentest (Duitse Consumentenbond) drie ongeveer veertig jaar oude exemplaren van deze handmixer, en gaf ze het predikaat: ‘heel goed’!

Hoe zit het nou met het antwoord op de vraag in de titel van het boek? Yoran beschrijft een systeem waarin economische belangen, innovatie, concurrentie, consumentengedrag en de manier waarop producten tegenwoordig worden verkocht allemaal een rol spelen. Dat was interessant, maar ook erg ingewikkeld. Na het lezen van dit boek vraag ik me nog steeds af:

Ja, maar waarom gaat míjn mixer sneller kapot?

Over de verrotzooiing van de wereld lezen?

Je vindt dit boek in de bibliotheek, bij de plaatselijke boekwinkel en bij bol.com. Je kunt daar ook de eerste vijftien bladzijden gratis lezen.

Ik zou zeggen: Veel succes ermee…