Groene zeep en baking soda: kunnen deze alleskunners echt alles?

Groene zeep en baking soda zijn populair in de wereld van schoonmaken en doe-het-zelf schoonmaakmiddelen. Ze worden regelmatig samen genoemd als ‘natuurlijke en effectieve schoonmaakproducten,’ in het huishouden. Maar hoewel ze veel gemeen hebben, zijn er ook duidelijke verschillen.

Wat hebben ze gemeen?

Beide middelen worden geroemd om hun veelzijdigheid. Groene zeep, meestal gemaakt van plantaardige oliën, en baking soda, een mild alkalisch poeder, staan bekend als multifunctionele alleskunners. Ze zijn allebei goedkoop, makkelijk verkrijgbaar en beter voor het milieu dan veel commerciële schoonmaakmiddelen. Dat maakt ze geliefd bij mensen die op zoek zijn naar natuurlijke alternatieven zonder agressieve chemicaliën. En bij mensen die zuinig zijn.

Verschillen tussen groene zeep en baking soda

Groene zeep is een vloeibare of zachte zeep die vetten en vuil oplost. Het is mild, biologisch afbreekbaar en wordt vaak gebruikt voor oppervlakken zoals vloeren, aanrechtbladen en ramen.

Baking soda – zuiveringszout

Baking soda, ook bekend als zuiveringszout of natriumbicarbonaat, is een wit, fijn poeder met een licht basische (alkalische) werking. Het wordt gebruikt om vlekken te verwijderen, geurtjes te neutraliseren en voor schoonmaakklussen vanwege de licht schurende werking. Daarnaast wordt het in de keuken gebruikt als rijsmiddel bij bakken, omdat het in contact met zuur koolstofdioxide produceert, waardoor deeg en beslag rijzen.

12 Teleurgestelde reacties over groene zeep en baking soda

Onderstaande negatieve ervaringen vond ik op onder andere bol.com, Reddit, Facebook, Coolblue, en diverse lifestyle- en schoonmaakblogs.

1. Baking soda kan afwerking beschadigen! Gebruikt om een aanbrandlaag in een pan te schrobben. Het is eruit, maar samen met de anti-aanbaklaag. Volledig verpest. Wees voorzichtig. (Baking soda heeft zijn schurende werk goed gedaan. Het advies: gebruik baking soda alleen op oppervlakken die sterk genoeg zijn voor schuren, en vermijd het op delicate coatings zoals anti-aanbakpannen.)
2. Mijn gootsteen stinkt nu erger door baking soda. Ik deed de baking soda + azijn hack om de afvoer te ontstoppen. Het borrelde even leuk, maar een uur later was de verstopping er nog en nu ruikt het naar natte hond en azijn. Moest alsnog een ontstopper kopen. (Hoewel baking soda en azijn vaak als natuurlijke afvoerontstopper worden aanbevolen, werkt het meestal alleen bij lichte verstoppingen.)
3. Baking soda als schuurmiddel gebruikte ik voor mijn ovenruit. Nu is deze dof en bekrast. Ik dacht dat het zacht genoeg was, maar blijkbaar niet voor glas. Een dure les. Nooit meer. (Dit komt doordat baking soda uit kleine, harde korreltjes bestaat die op sommige oppervlakken (zoals glas) schurend werken, waardoor er krassen en een doffe waas op de ovenruit kunnen ontstaan.)
4. Baking soda en azijn voor de was? Mijn handdoeken werden stijf als een plank. Het leek alsof het zout zich vastzette in de vezels. Moest alles nog twee keer spoelen zonder zeep om het eruit te krijgen. Compleet tijdverspilling.
5. Mijn afvoer was na een behandeling met baking soda en azijn alleen maar erger verstopt. Het borrelt leuk, maar lost niets op. Geldverspilling. (In dit geval was de chemische reactie tussen baking soda en azijn waarschijnlijk niet krachtig genoeg om de verstopping te verhelpen.)
6. Probeerde onkruid tussen de tegels te bestrijden. Het werkte niet, en nu zit er een witte, korstige laag op alles. Ziet er vreselijk uit. (Wat hier gebeurt, is dat de baking soda oplost in water en vervolgens opdroogt op de tegels. Het laat een witte, korstige residulaag achter, vooral als het water verdampt. Dit effect wordt nog erger als het wordt gebruikt op poreuze oppervlakken of in combinatie met regen of water van buiten.)
7. Mijn witte kleren zijn na een wasbeurt met baking soda grijs uit de machine gekomen. Moest alles overdoen met gewoon wasmiddel.
8. Ik probeerde groene zeep voor mijn vloeren zoals aanbevolen… wat een ramp. Het schuimde bijna niet en liet een dof, vettig laagje achter. Mijn vloer was plakkeriger dan voor ik begon. (De groene zeep schuimde waarschijnlijk te weinig, waardoor de zeepresten niet goed oplosten en een vettige, plakkerige laag op de vloer achterbleef.)
9. Groene zeep werkt totaal niet vetoplossend, zoals altijd beweerd wordt. Keukenkastjes schoonmaken was zinloos, het vet trok zich er niets van aan. Gebruik nu gewoon weer een chemisch spulletje dat wél werkt. (Groene zeep is een zachte, milde zeep die vooral geschikt is voor lichte vervuiling. Bij hardnekkig, oud of ingebrand keukenvet is het simpelweg te zwak.)
10. Wat een tegenvaller. Zeepresten trokken al het stof aan, mijn vloer was binnen een uur weer vies. Nooit meer. (Waarschijnlijk is er teveel groene zeep gebruikt, en onvoldoende nagespoeld.)
11. Echt smerig spul, die sterke geur trekt in je hele huis en gaat maar niet weg. Alsof je in een ouwe zeepfabriek woont. (Groene zeep heeft een specifieke, kenmerkende geur. Je houdt ervan, of je vindt het vreselijk.)
12. Gebruikt tegen luizen, zoals geadviseerd. Het werkte voor geen meter! Alleen maar een vettige bende in het haar en de luizen waren er nog steeds. (Groene zeep is geen officieel anti-luizenmiddel. Bij mij heeft het ooit wel geholpen.)

Oplossingen voor bovengenoemde problemen met groene zeep en baking soda

• Te schurend voor oppervlakken: Gebruik baking soda alleen op harde, tegen kras bestendige oppervlakken. Vermijd het op anti-aanbaklagen, glas (ovenruit) of gevoelig metaal. Test het altijd eerst uit op een klein hoekje om te kijken wat het doet.
• Verstopte afvoer: De baking soda en azijn-methode is alleen effectief bij zeer lichte verstoppingen of onderhoud. Voor echte verstoppingen is een ontstopper, ontstopper veer of professioneel middel nodig.
• Witte aanslag op tegels: Spoel de tegels grondig af met water en schrob de aanslag weg met een oplossing van water en azijn.
• Stijve handdoeken: Gebruik maar een klein beetje baking soda in de was (1-2 eetlepels) en voeg een scheutje azijn toe aan de spoelcyclus om zeepresten te neutraliseren.
• Grijze was: Dit komt vaak door te veel baking soda. Doseer heel spaarzaam en was witte was op hogere temperaturen met een goed wasmiddel.
• Plakkerige vloeren: Spoel de dweil altijd goed uit in schoon water en wring hem uit. Spoel de vloer goed na met alleen water om zeepresten te verwijderen.
• Niet vetoplossend: Groene zeep is een milde zeep en niet geschikt voor hardnekkig vet. Gebruik een speciaal vetoplossend schoonmaakmiddel voor keukenvet.
• Sterke geur: Verdun de groene zeep met meer water en voeg een paar druppels etherische olie (bijv. citroen of dennen) toe om de geur te maskeren.

De mythe van baking soda + azijn voor verstopte gootstenen

Ook op Huisvlijt vind je de tip om een verstopte gootsteen te verhelpen met een mengsel van baking soda en azijn. Als je ze bij elkaar gooit gaan ze namelijk flink bruisen. En ook op Huisvlijt hebben mensen gereageerd dat juist die bruisende reactie de combinatie baking soda – azijn ineffectief maakt.

Na de reactie van baking soda met azijn blijft er natriumacetaat in water over, plus eventueel wat residu uit het vuil zelf.

Het natriumacetaat is mild basisch en vrij neutraal, het lost vet of hardnekkige aanslag niet echt op. Het borrelen helpt soms een beetje loskomen van los vuil, maar voor echte verstoppingen is het meestal niet krachtig genoeg.

Is de hype rondom groene zeep en baking soda terecht?

De hype rondom beide producten is begrijpelijk, vooral in een tijd waarin duurzaamheid steeds belangrijker wordt en de prijzen in de supermarkt hoog zijn. En tot op zekere hoogte zijn het ook goede alternatieven voor bijvoorbeeld allesreinigers.

Maar het is helaas ook zo dat groene zeep en baking soda vaak niet het beste of snelste schoonmaakmiddel zijn.

De Consumentenbond concludeerde bijvoorbeeld ooit dat groene zeep vrij slecht hielp tegen vettige vlekken, terwijl het nou juist bekendstaat als een goede ontvetter.

Groene zeep en soda overzicht

Eigenschap / Gebruik	Groene zeep	Baking soda (zuiveringszout)
Vorm	Vloeibaar of zachte blokjes	Fijn wit poeder
Chemische werking	Milde zeep, oplosmiddel voor vet en vuil	Licht basisch, schurend, geurneutraliserend
Milieuvriendelijk	Biologisch afbreekbaar	Milieuvriendelijk
Kostprijs	Laag	Laag
Verkrijgbaarheid	Supermarkten, drogisterijen	Supermarkten, drogisterijen
Geschikt voor oppervlakken	Vloeren, aanrecht, ramen, tafels	Harde oppervlakken die tegen schuren kunnen
Effectief tegen keukenvet	Licht tot matig vet (niet voor ingebrand vet)	Slechts licht schurend, niet geschikt voor vet oplossen
Effectief tegen vlekken in textiel	Beperkt	Goed voor sommige vlekken, voorzichtig doseren
Werking tegen geuren	Beperkt	Neutraliseert geurtjes in koelkast, was, tapijt
Geschikt voor onkruidbestrijding	Niet effectief	Kan oppervlakkig werken, laat witte residulaag achter
Geschikt tegen luizen	Soms gebruikt (niet officieel)	Niet geschikt
Nadelen / waarschuwingen	Kan plakkerige resten achterlaten, schuimarm	Schurend voor delicate oppervlakken, kan krassen maken
Makkelijk in gebruik	Ja	Ja, maar moet gedoseerd en voorzichtig gebruikt worden
Toepassing in baking/keuken	Nee	Ja, als rijsmiddel
Combineren met azijn	Niet relevant	Reageert bruisend, maar weinig effect op verstoppingen
Veilig voor kinderen/huisdieren	Ja, mild	Ja, maar niet inslikken in grote hoeveelheden

 

Conclusie

Groene zeep en baking soda kunnen waardevolle en goedkope schoonmaakmiddelen zijn, maar zoals met alles, hangt hun effectiviteit af van hoe en waar je ze gebruikt. Volgens de Consumentenbond ben je vaak sneller klaar met een ‘echt’ schoonmaakmiddel.

Zelf gebruik ik groene zeep regelmatig voor de dagelijkse schoonmaak van de  tafel en het aanrecht in de keuken. En recent gebruikte ik baking soda om vlekken uit een laken te krijgen. Maar om de oven schoon te maken gebruik ik bijvoorbeeld liever de Dasty van de Action.

Wat zijn jouw ervaringen met groene zeep en baking soda? Vind jij het fijne alleskunners? Of ben je ook teleurgesteld?